جملهوارهٔ وجه وصفی: زمان، علت و نتیجه در واژههای کمتر
جملهوارهٔ وجه وصفیِ حال، گذشته و کامل را برای زمان، علت و نتیجه به کار ببرید، فاعل را با جملهٔ اصلی یکسان نگه دارید و از وجه وصفیِ بیصاحب پرهیز کنید.
بخشهای این درس۱۱
یک جمله به جای دو جمله
I opened the door. I saw that the kitchen was full of smoke.
Opening the door, I saw that the kitchen was full of smoke.
نسخهٔ دوم دو اتفاق را در یک جمله یکی میکند. Opening the door فاعل جداگانه ندارد؛ خواننده آن را از جملهٔ اصلی میگیرد: من در را باز کردم و من دود را دیدم. این یک جملهوارهٔ وجه وصفی (participle clause) است. اطلاعات را در عبارتی کوتاه جا میدهد و به همین دلیل در داستان، گزارش و مقاله زیاد دیده میشود.
هدف: جملهوارهٔ وجه وصفیِ حال، گذشته و کامل را برای نشاندادن زمان، علت و نتیجه به کار ببرید و از وجه وصفیِ بیصاحب پرهیز کنید. سطح C1؛ پیشنیاز: شکلهای ing و سوم فعل، مجهول و جملهٔ موصولی کوتاهشده (the man standing by the door). حدود ۲۰ دقیقه آموزش و ۲۵ دقیقه تمرین. این جملهوارهها بیشتر سبک نوشتاریاند: ادبی، علمی یا خبری. در گفتوگو جملهٔ کامل با when، because یا so معمولاً طبیعیتر است.
مهمترین قاعده: فاعل یکسان
جملهوارهٔ وجه وصفی معمولاً فاعلش را با جملهٔ اصلی شریک است:
Waiting for the bus, I read the news on my phone.
من منتظر بودم و من خواندم. جملهوارهٔ وجه وصفی زمان مستقل هم ندارد؛ فعل اصلی زمان را مشخص میکند. Waiting for the bus, I will read the news هر دو کار را در آینده قرار میدهد.
اگر فاعلها فرق کنند، جمله خراب میشود:
Walking to work, the rain started.
این جمله میگوید باران پیاده سر کار میرفت. به این خطا وجه وصفیِ بیصاحب (dangling participle) میگویند. برای اصلاح، فاعل درست را به جملهٔ اصلی بدهید یا جملهٔ کامل بنویسید:
Walking to work, I got caught in the rain.
As I was walking to work, the rain started.
وجه وصفی حال (ing): معنای معلوم
جملهوارهٔ ing معنای معلوم دارد: فاعل کار را انجام میدهد. میتواند چند رابطهٔ متفاوت را نشان بدهد و بافت مشخص میکند کدام منظور است.
| معنا | نمونه | جملهٔ کامل |
|---|---|---|
| همزمانی | Standing in the queue, I realised I had left my wallet at home. | While I was standing in the queue, … |
| علت | Knowing that she loved poetry, I bought her a collection by Hafez. | Because I knew … |
| نتیجه (در انتهای جمله) | The pipe burst, flooding the kitchen floor. | …, and as a result it flooded … |
برای منفی، not را پیش از وجه وصفی بگذارید:
Not knowing the way, we asked a taxi driver.
وجه وصفی گذشته: معنای مجهول
جملهوارهٔ شکل سوم معنای مجهول دارد: کاری روی فاعل انجام شده است.
Built in the twelfth century, the bridge is still in use.
Worried by the noise, she called the building manager.
پل ساخته شده و او از سروصدا نگران شده است. جملهوارهٔ شکل سوم میتواند مثل جملهٔ شرطی هم کار کند، بهویژه در دستورالعملها:
Stored in a cool place, the cheese will keep for a month.
یعنی اگر در جای خنک نگه داشته شود.
وجه وصفی کامل: کارِ زودتر
Having + شکل سوم نشان میدهد کاری پیش از کار بعدی تمام شده است:
Having finished the report, she sent it to her manager.
Having been told about the delay, we left home later.
دومی مجهول است: کسی به ما خبر داد. وقتی ترتیب کارها از قبل روشن است، شکل سادهٔ ing هم ممکن است و سبکتر است؛ اما Finishing the report, she sent it… این حس را میدهد که دو کار تقریباً همزمان بودهاند، پس اینجا having finished روشنتر است.
بعد از حرف ربط و حرف اضافه
جملهوارهٔ ing اغلب بعد از before، after، when، while، since، on، instead of و in spite of میآید. این واژهها رابطه را صریح میکنند و ممکن است از وجه وصفیِ تنها روشنتر باشند:
Before signing the contract, read every page.
On arriving at the hotel, we left our bags at reception.
Instead of complaining, they offered to help.
On + ing یعنی «به محض». قاعدهٔ فاعل یکسان اینجا هم برقرار است:
Before signing the contract, every page should be read.
این جمله بیصاحب است، چون صفحهها قرارداد را امضا نمیکنند.
وقتی جملهٔ کامل بهتر است
جملهوارهٔ وجه وصفی واژهٔ ربط را پنهان میکند و گاهی معنا را مبهم میکند:
Living near the station, I don't use the car.
این جمله احتمالاً علت را میگوید، اما خواننده باید حدس بزند. اگر رابطه مهم است، بهویژه علت یا شرط، because، if یا although ممکن است انتخاب بهتری باشد. جملهوارهٔ وجه وصفی را برای فشردهتر کردن نوشته به کار ببرید، نه برای طولانیتر یا رسمیتر کردن هر جمله.
این جملهوارهها را با جملهٔ موصولی کوتاهشده اشتباه نگیرید:
The woman living next door is a doctor.
این یکی اسم woman را توصیف میکند.
Living next door, I hear everything.
این یکی وضعیت فاعل یعنی I را توصیف میکند.
پنج اصلاح
- Arriving late, the film had already started.فیلم دیر نرسید:Arriving late, we found that the film had already started.
- Knowing not the answer, he stayed silent.Not پیش از وجه وصفی میآید:Not knowing the answer, he stayed silent.
- Written in a hurry, I made several mistakes in the email.ایمیل نوشته شده، نه من:Written in a hurry, the email contained several mistakes.
- Having finish the meal, we paid.بعد از having شکل سوم میآید:Having finished the meal, we paid.
- After to eat, we went for a walk.بعد از حرف اضافه ing بیاورید:After eating, we went for a walk.
تمرین
- فاعل looking کیست؟Looking out of the window, Sara saw a fox.
- این جمله درست است؟Looking out of the window, a fox appeared.
- جملهواره کدام رابطه را نشان میدهد: زمان، علت یا نتیجه؟Feeling tired, I went to bed early.
- کدام رابطه؟The storm brought down a tree, blocking the road.
- با جملهوارهٔ وجه وصفی بازنویسی کنید:Because I didn't want to wake the baby, I whispered.
- با جملهوارهٔ شکل سوم یکی کنید:The house was painted bright blue. It stood out from the others.
- با وجه وصفی کامل یکی کنید:She had saved enough money. Then she bought a car.
- مجهول کنید (کسی به ما خبر داد):Having told the news, we were shocked.
- با before + ing کامل کنید (leave):___ the house, she turned off the lights.
- کامل کنید (hear):On ___ the news, he called his mother.
- اصلاح کنید:Not having a key, the door stayed locked.
- اصلاح کنید:Hearing the alarm, the building was evacuated.
- با because به جملهٔ کامل تبدیل کنید:Living far from the city, they rarely go to concerts.
- موصولی کوتاهشده است یا جملهوارهٔ وجه وصفی؟The students sitting at the back couldn't hear.
- دربارهٔ یک سفر اخیر دو جمله بنویسید: یکی با وجه وصفی کامل و دیگری با جملهوارهٔ نتیجهٔ ing در انتها.
پاسخنامه
- Sara؛ فاعل جملهٔ اصلی.
- خیر؛ میگوید روباه از پنجره بیرون را نگاه میکرد. بنویسید:Looking out of the window, I saw a fox appear.
- علت؛ چون خسته بودم.
- نتیجه؛ درخت افتاده جاده را بست.
- Not wanting to wake the baby, I whispered.
- Painted bright blue, the house stood out from the others.
- Having saved enough money, she bought a car.
- Having been told the news, we were shocked.
- Before leaving the house, she turned off the lights.هم او خانه را ترک میکند و هم او چراغها را خاموش میکند.
- On hearing the news, he called his mother.
- Not having a key, I couldn't open the door.یا: As nobody had a key, the door stayed locked.
- Hearing the alarm, everyone left the building.یا: When the alarm sounded, the building was evacuated.
- Because they live far from the city, they rarely go to concerts.
- موصولی کوتاهشده؛ اسم students را توصیف میکند.
- نمونه:Having missed the last train, we stayed with a friend in Karaj. The car broke down on the motorway, adding two hours to the journey.سفرهای دیگر هم درستاند، به شرطی که هر وجه وصفی فاعلش را با جملهٔ اصلی شریک باشد.
یک روایت کوتاه بنویسید
نوشتن: در ۸۰ تا ۱۱۰ کلمه یک صبح یا سفر پرماجرا را به سبک داستان نوشتاری توصیف کنید. دستکم یک وجه وصفی حال، یکی گذشته و یکی کامل بیاورید و فاعل هرکدام را بررسی کنید. نمونه:
Having packed the night before, I left home at six. Walking to the station, I noticed that the streets were unusually quiet. The train, delayed by a signal problem, arrived twenty minutes late, so I missed my connection. Not wanting to waste the morning, I found a café near the platform and finished a report I had been avoiding for days. Encouraged by this small success, I took the next train in a much better mood, arriving just in time for the meeting.
زیر هر جملهوارهٔ وجه وصفی خط بکشید و بپرسید: چه کسی این کار را انجام میدهد یا دریافت میکند؟ اگر جواب فاعل جملهٔ اصلی نیست، جمله را بازنویسی کنید.
گفتن: این جملهوارهها در گفتوگو کمتر رایجاند، پس این فعالیت برای توجهکردن است. همان داستان را ۴۰ تا ۶۰ ثانیه بهطور طبیعی تعریف کنید. بعد با نسخهٔ نوشتاری مقایسه کنید و ببینید در گفتار کجا به جای وجه وصفی از when، because یا so استفاده کردید. نمونه:
I'd packed the night before, so I left at six. When I was walking to the station, I noticed how quiet it was. The train was late because of a signal problem, so I missed my connection. I didn't want to waste the morning, so I sat in a café and finished a report.
هر دو نسخه درستاند و به موقعیتهای متفاوتی تعلق دارند.
منابع مرجع
- British Council — Participle clauses
- Excelsior OWL — Dangling participle
- Excelsior OWL — Misplaced modifier
توضیحها، مثالها و فعالیتها برای ADA تألیف شدهاند. رابطهها، شکلها و سبک بر اساس صفحهٔ British Council و اصلاح وجه وصفیِ بیصاحب بر اساس توصیهٔ Excelsior OWL است.