ادعای قاطع را با شاهد اشتباه نگیرید
در یک پست ساختگی، دنبال شاهدِ ادعا و کلمه‌های بیش‌ازحد قاطع بگردید.
متن آموزش
این پست برای تمرین ساخته شده است. شاید پیشنهادش برای بعضی‌ها خوشایند باشد، اما نتیجه‌ای که می‌گیرد خیلی قاطع‌تر از شاهدی است که می‌آورد.
A social-media post says: ‘Students who read for ten minutes before bed always get better exam results. My cousin tried it and got a high score. Start tonight!’ The post gives no link to a study. It also says nothing about the cousin's earlier results, study time or sleep.
روی always مکث کنید: تجربهٔ یک نفر دربارهٔ «همهٔ دانش‌آموزان» چیزی را ثابت نمی‌کند. حتی دربارهٔ همان فرد هم نمی‌دانیم نمرهٔ خوب نتیجهٔ خواندن پیش از خواب بوده یا مثلاً بیشتر درس خواندن. پیوندی هم به پژوهش نداده تا ادعای کلی را بررسی کنیم.
ادعا را بازجویی کنید
- ادعای اصلی پست چیست؟
- واقعاً چه شاهدی ارائه می‌دهد؟
- برای پذیرفتن یک حکم کلی، چه اطلاعاتی لازم دارید؟
- پیشنهاد آخر را بدون وعدهٔ نتیجه بازنویسی کنید.
پاسخ‌های ممکن: ۱) خواندنِ ده دقیقه پیش از خواب همیشه نمره را بهتر می‌کند. ۲) فقط نمرهٔ خوب یک نفر را مثال می‌زند. ۳) مثلاً مقایسهٔ معتبرِ گروهی از دانش‌آموزان با درنظرگرفتن شیوهٔ درس خواندنشان. ۴) «اگر خواندن کمک می‌کند آرام‌تر بخوابید، می‌توانید ده دقیقه پیش از خواب امتحانش کنید.» خواندنِ دقیق یعنی ببینیم متن چه چیزی را واقعاً نشان می‌دهد.